6. Cmentarz żydowski i Plac świątynny

autor: Teresa Kaciuba

W drodze na Golgotę

Kolejnym miejscem do którego udaliśmy się był cmentarz żydowski. Ten w Jerozolimie należy do najdroższych na świecie. Żydzi wierzą, że Mesjasz wyjdzie z placu świątynnego Złotą Bramę, która jest teraz zamknięta i czeka na Mesjasza. Zatem ci, którzy tu leżą, pierwsi wejdą do świata żywych. Same groby są niewielkie. Kiedyś chowano Żydów na siedząco, co oznaczało gotowość pójścia za Mesjaszem. Jak jest dziś? – sami rożnie na ten temat mówią. Żydzi modlą się przy grobie, otwierają go i wyjmują kości, które składają do tzw. asuarium czyli skrzynki i grób staje się możliwy do wykorzystania przez innych. Kto dotknie kości, jest nieczysty. Na grobach nie ma wieńców, kwiatów ani zniczy. Leżą natomiast kamienie, które są wyrazem pamięci, wdzięczności i stałości. Żydzi modlą się tekstem Tory. Potem usiedliśmy na ławeczkach w pobliżu miejsca widokowego na Synaju. Przed nami roztaczał się cudowny widok na Jerozolimę, tak że napawaliśmy się nim. Ksiądz Maciej natomiast docierał do receptorów naszego słuchu opowiadając o Świątyni Jerozolimskiej i nie tylko.
Plac świątynny to najważniejsze miejsce dla Żydów zlokalizowane między meczetami ze złotą a czarną kopułą. Tu kiedyś stała świątynia. Abraham przywędrował tu z Uhr (nad Zatoką Perską). Nie miał on potomstwa z żoną , ale miał syna Ismaila z niewolnicą swojej żony. Bóg udzielił Abrahamowi obietnicy, że potomstwo jego będzie liczne. Kiedy Sara żona Abrahama urodziła mu syna  Izaaka, niewolnica została wypędzona. Bóg zażądał,  aby Abraham złożył Mu syna w ofierze na górze Moria (tam gdzie obecnie znajduje się meczet Al -Aksa). Tam też Mojżesz rozmawiał z Bogiem i otrzymał Tablice Przymierza. (Tablice były kamienne. Mojżesz umiał pisać, bo wychowywał  się na dworze.)
W 1200 r. przed Chrystusem Mojżesz umiera. W 960 r. Dawid zbudował pierwsze mury Jerozolimy i przeniósł Tablice z Arką Przymierza. Świątynię jednak ku czci Jahwe wybudował Salomon, choć pomysł poddał Dawid – jego ojciec. W VI w. przed Chrystusem Nabuchodonozor II- władca  babiloński najechał na Jerozolimę. Miasto było oblegane dwa razy. Podczas drugiego oblężenia miasto zostało zdobyte, a jego mieszkańcy wygnani. Przez 50 lat przebywali w niewoli zwanej babilońską. Miasto zostało ograbione, budynki i mury zburzone. Taki los spotkał również świątynię.  Arka zaginęła i po dziś dzień nie wiadomo co się z nią stało i gdzie się znajduje.
Dopiero władca Presów Cyrus po zdobyciu Babilonu pozwolił Żydom na powrót  z niewoli babilońskiej, odbudowę Jerozolimy i Świątyni Jerozolimskiej. Tak też i uczynili. Druga Świątynia, pierwszą wzniósł Salomon, została wybudowana przez Ezdrasza, a odnowiona przez Heroda Wielkiego. On też rozbudował Jerozolimę. Herod jednak umieścił na Świątyni rzymski symbol, prze co został przekreślony przez Żydów. W 70 r. po Chrystusie doszło do napięć między Żydami a Rzymem, co doprowadziło do wybuchu powstania. Rzymianie zburzyli Świątynię, a Żydzi rozproszyli się, ponieważ musieli opuścić Jerozolimę. Jedyną pozostałością po Świątyni jest tzw. Mur Zachodni zwany Ścianą Płaczu. Plac gdzie stała Świątynia, jest obecnie w rękach Arabów.  Pobożni Żydzi wierzą, że w czasach mesjańskich Świątynia Jerozolimska zostanie odbudowana.
Jezus z Betanii i Betfage przychodził do Jerozolimy przez górę Oliwną. Pascha (wieczerza).Ostatnia wieczerza miała miejsce w Wieczerniku na Syjonie. Następnie Jezus i Apostołowie zeszli schodami do Cedronu (potok) i dotarli do Getsemani (nazwa oznacza: tłocznia oliwy – cała dolina była ogrodem oliwnym. To tam schwytano Jezusa i zaprowadzono Go do Kajfasza. Działo się to w czwartek wieczorem. W Jerozolimie przebywał wtedy Piłat, ze swoimi żołnierzami, aby zabezpieczyć święto Paschy, na które przychodziły tu tłumy ludzi. Rezydował na ten czas prawdopodobnie w twierdzy Antonia. Ale wtedy Piłat już spał. Żydzi nie mogli sami wykonać wyroku na Jezusie, gdyż zabraniało im tego prawo. Musieli więc znaleźć jakiś inny sposób, aby uśmiercić Jezusa. Obmyślili, że zrobią to rękami Piłata i jego żołnierzy. W twierdzy Antonia był dziedziniec
z płyt kamiennych zwany Litostrotos. Tam właśnie miało miejsce skazanie Jezusa na śmierć, a razem z nim 2 łotrów – dobrego i złego i uwolnienie Barabasza. Jezus dostał krzyż. Odległość na Golgotę wynosiła stąd ok 400 m. Golgota  – Miejsce Czaszki. Nazwa ma dwa tłumaczenia. Pierwsze nawiązuje do ukształtowania terenu, który przypominał czaszkę, drugie odnosi się do czaszki Adama, którego grób właśnie tutaj się znajdował. Krzyż Chrystusa miał stanąć nad grobem pierwszego człowieka. Krople krwi, które spłynęły z krzyża, otworzyły  bramy nieba, które były zamknięte przez grzech Adama i Ewy. Jezus musiał zanieść krzyż na Golgotę, która była poza murami Jerozolimy, choć niedaleko od miasta. Prawo żydowskie zabraniało bowiem egzekucji i pochówków w obrębie murów. Jezus niósł belkę, do której miał przywiązane ręce. Dlatego upadał – nie mógł się bronić.