Pole Pasterzy

Pola Pasterzy, miejsce, gdzie aniołowie objawili się pasterzom, wzywając ich do oddania czci nowonarodzonemu Chrystusowi, położone są niespełna dwa kilometry od centrum Betlejem. Jak podaje Egeria – pątniczka z Półwyspu Iberyjskiego, która odwiedziła te okolice w 384 roku – pokazano jej wówczas kościół znajdujący się poza miastem. W swoim dzienniku określiła go mianem „Kościoła u pasterzy”. Rękopisy Egerii odnaleziono dopiero w 1884 roku w bibliotece w Arezzo we Włoszech, a ich treść stanowi dziś cenne źródło wiedzy o Ziemi Świętej i życiu pierwszych chrześcijan. Również św. Hieronim ze Strydonu wspomina w swoich listach o grocie w pobliżu Betlejem, w której pasterze mieli ujrzeć anioła.

W dzisiejszym Bejt Sahur istnieją dwa sanktuaria upamiętniające to wydarzenie. Starsze z nich, znane jako Deir er-Ra’wat, ma swoje korzenie w epoce bizantyjskiej i zostało zbudowane na pozostałościach klasztoru z V wieku. Świątynia ta była dwukrotnie niszczona – najpierw w 454 roku przez Samarytan, a następnie w 614 roku podczas najazdu Persów. W obrębie sanktuarium znajduje się grota, w której według miejscowej tradycji spoczywają pasterze, oraz współczesna prawosławna cerkiew.

Drugie sanktuarium, zwane Sijar al-Ghanam, należy do franciszkanów z Kustodii Ziemi Świętej. W jego obrębie mieści się niewielki klasztor oraz kaplica „Excelsis Deo”, zaprojektowana w 1953 roku przez włoskiego architekta Antonio Barluzziego. Świątynia ma kształt dziesięcioboku, a jej nachylone ściany przywodzą na myśl namioty dawnych pasterzy. W centrum znajduje się skromny ołtarz, a w trzech absydach przedstawiono sceny biblijne: objawienie aniołów, drogę pasterzy do Betlejem i adorację Dzieciątka Jezus. Promienie światła wpadające przez świetlik i małe luksfery w kopule symbolizują blask, który rozświetlił noc nad Polami Pasterzy. Wnętrze kopuły zdobią postacie dziesięciu aniołów oraz słowa ich pieśni: Gloria in altissimis Deo et in terra pax hominibus bonae voluntatis – „Chwała Bogu na wysokościach, a na ziemi pokój ludziom dobrej woli”.

Nieopodal kaplicy, w otoczonym sosnami parku, znajdują się naturalne groty niegdyś używane przez pasterzy, a także współczesna fontanna z rzeźbą św. Franciszka z Asyżu wśród zwierząt. Symboliczne owce przywodzą na myśl pasterzy, którzy pierwsi usłyszeli wieść o narodzeniu Zbawiciela.